Anders samenwerken in de infrasector

Een terugblik op de sessie van 6 juli

Samenwerken tussen opdrachtgever en opdrachtnemer gaat om vertrouwen. Om vertrouwen in elkaar. Om het vertrouwen dat de opdrachtgever bereid is een eerlijke prijs te betalen voor een goed product en vertrouwen in de opdrachtnemer dat er eerlijk werk wordt geleverd. Binnen de infrasector zijn verschillende voorbeelden van anders samenwerken met verrassende resultaten. Praktijkvoorbeelden die we uitlichtten tijdens de derde en laatste online bijeenkomst van het Nationaal Congres Aanbesteden en Contracteren op 6 juli.

Bekijk het gehele webinar >

Dit keer was het Joost Fijneman die als gespreksleider de deelnemers welkom heette en het woord gaf aan Pieter Litjens (algemeen directeur CROW). Pieter benadrukte het belang van vertrouwen voor een prettige en succesvolle samenwerking. En ook het fragment uit het interview met Minister Cora van Nieuwenhuizen onderstreepte het belang van een goede samenwerking. Want samen kom je zoveel verder en kun je zoveel meer bereiken. Juist ook op het gebied van duurzaamheid en innovatie.

Bekijk de video >

Experimenteren binnen Waterschap Rivierenland

Binnen het waterschap Rivierenland is de afgelopen jaren flink geëxperimenteerd met nieuwe contractvormen. Uit al die experimenten zijn de beste elementen verzameld en is een nieuw model ontwikkeld, het model twee-fasen contract. Dit model gaat uit van één aanbesteding, met een eerste fase voor verkenning en planuitwerking, gevolgd door een tweede fase, de realisatiefase, waarin men met dezelfde partij de samenwerking voortzet. Gebruik van het model zorg voor uniformiteit wat helpt om grote opgaven goed te realiseren. “Het geeft meer duidelijkheid voor onszelf én voor de markt en helpt ook om het model verder te verbeteren.”

Succesfactoren voor een geslaagd project

Waterschap Rivierenland licht toe dat de belangrijkste succesfactor voor het slagen van een project een goede samenwerking is. Op basis van gelijkwaardigheid en het vroegtijdig betrekken van de aannemer en het ingenieursbureau. Zo creëer je meer gedragenheid voor het ontwerp en kun je vroegtijdig risico’s tackelen. Bovendien leg je hiermee een goede basis waar je later in het traject weer profijt van hebt.

Presentatie downloaden >

Van losse aanbestedingen naar één raamovereenkomst

Ook Waterschapsbedrijf Limburg heeft ervaring met een andere manier van samenwerken. Zij heeft een groot aantal zuiveringen waarbij voor elk project een aparte aanbesteding werd uitgezet met elke keer weer een andere partij of combinatie van uitvoerende partijen. Hierdoor werd niet altijd het gewenste resultaat behaald, ging veel kennis verloren en kwamen ideeën niet altijd even goed samen in het eindproduct. Daarom besloot het Waterschapsbedrijf in 2016 het anders te gaan doen.

Zij stelde een raamovereenkomst op met al het werk aan de zuiveringen voor een periode van 6 jaar, zodat men voor een langere periode met een vaste groep marktpartijen kon gaan samenwerken. Sindsdien wordt hierdoor meer kennis gedeeld en vastgehouden en wordt er efficiënter gewerkt. Voor marktpartijen is het de moeite waard om te investeren in nieuwe oplossingen, omdat ze weten dat ze voor langere tijd samenwerken.

Een tip van de ervaringsdeskundige

Een tip die Waterschapsbedrijf Limburg meegeeft aan partijen die een vergelijkbaar traject willen starten: ga na wat je wilt bereiken en onderschat de kracht van werkplezier niet. Want het werkplezier is bij alle partijen flink toegenomen sinds het raamcontract is gesloten. En let op: samenwerken is hard werken! Je moet blijven investeren in de samenwerking om de sfeer van openheid, transparantie en vertrouwen vast te blijven houden.

Presentatie downloaden >

“Prijs bij grote bouwwerken is vaak pure fictie”

Aldus Petra Heemskerk (Aanbestedingsadvocaat – CMS). Op dit moment wordt er in de meeste aanbestedingen – ook de grote en complexe – al naar tijd en geld gevraagd nog voordat een ontwerp gemaakt is. Partijen in de markt nemen dan als het ware een gok waarbij over het algemeen optimistisch wordt gekeken naar de prijs en doorlooptijd. Met als resultaat dat bij veel projecten nog voordat ze uit de startblokken zijn al duidelijk is dat het veel langer gaat duren en het veel meer geld gaat kosten. Dus je kunt je vraagtekens zetten bij deze vorm van inkopen.

Aanbesteden zonder prijs?

Volgens Petra is het niet noodzakelijk om de aanneemsom als gunningcriterium mee te nemen. Er zijn andere manieren die ervoor zorgen dat er enerzijds voldoende garanties zijn dat de prijs reëel is en binnen vooraf gestelde (budget)kaders blijft, terwijl partijen zich anderzijds op basis van kwaliteit prima kunnen onderscheiden. Ook binnen de kaders van de Aanbestedingswet. En op het moment dat je zoekt naar andere vormen van samenwerken kun je al in een vroeg stadium eventuele bommetjes onder de samenwerking uit de weg ruimen. Petra geeft hiervan enkele concrete voorbeelden die je in de opname van het webinar kunt terugkijken.

CROW Handreiking twee-fasen contracteren

CROW werkt samen met verschillende partijen uit de markt aan de ‘Handreiking Aanbesteden van twee-fasen contracten’. Deze helpt partijen bij het praktisch vormgeven van aanbestedingen van twee-fasen contracten, zoals Bouwteams. Bestaande kennis en ervaring van opdrachtgevers en marktpartijen is via een sterke werkgroep bij elkaar gebracht. Doel van de handreiking is om de drempel te verlagen voor aanbestedende diensten om aan de slag te gaan met twee-fasen contracten, ook als er aanbesteed moet worden. Als aanvulling hierop is er een cursus ontwikkeld die vanaf het najaar te volgen is.

Presentatie downloaden >

Havenbedrijf Rotterdam

Voor de aanleg van een 17 km lange betonbaan hebben Havenbedrijf Rotterdam en Combinatie CER (KWS en Van Hattum en Blankevoort) de handen ineen geslagen. Een prachtig voorbeeld waarin de opdrachtgever en opdrachtnemer allesbehalve lijnrecht tegenover elkaar staan om projectbelangen te verdedigen en doelstellingen te behalen. Met als resultaat twee tevreden partijen én medewerkers die met plezier aan het werk gaan.

Er is veel energie gestoken in de teamsamenstelling, de partijen zijn open en eerlijk naar elkaar en luisteren ook echt naar elkaars – soms tegengestelde – belangen. Je zult er hard voor moeten werken, maar als je daar met een goede intentie in staat zul je zien wat er allemaal mogelijk is. Of, zoals het Havenbedrijf het verwoordde: ‘Samenwerken is niet de zachte, maar juiste de harde kant!’

Bekijk de video >

Wil je meer weten over de besproken onderwerpen of praktijkvoorbeelden?

Bekijk dan hier het gehele webinar >